Can ve Can't Kullanımı: Yetenek, İzin ve Rica Cümleleri
Can, İngilizcenin en kullanışlı yardımcı fiillerinden biridir: bir şeyi yapabildiğini söylemek, izin istemek ya da birinden yardım rica etmek için kullanılır. Bu rehberde can ve can't ile cümle kurmayı, could ve be able to farkını örneklerle öğreneceksin.
Cevap anahtarlı etkinlik kâğıdı
Bu konuyla ilgili model, uygulama alanı ve ayrı cevap anahtarı. Üye olmadan indirip yazdırabilirsin.
PDF etkinliğini indirCümle yapısı
Can bir modal fiildir; bütün öznelerle aynı kalır ve arkasından gelen fiil yalın hâlde olur.
- Olumlu: Özne + can + fiil → I can swim. She can speak French.
- Olumsuz: Özne + can't (cannot) + fiil → He can't drive. We cannot come today.
- Soru: Can + özne + fiil? → Can you ride a bike? – Yes, I can. / No, I can't.
She cans swim, I can to swim ya da Do you can? yapıları yanlıştır. Can, -s almaz; arkasından to gelmez; soru için do/does kullanılmaz.
Yetenek anlatmak
Can en sık, bir kişinin bir şeyi yapma yeteneğini anlatmak için kullanılır.
- My little sister can read now.
- I can play the guitar, but I can't sing very well.
- Can your dog swim?
- What languages can you speak?
Yeteneğin derecesini belirtmek için very well, quite well, a little eklenebilir: I can cook quite well.
İzin istemek ve izin vermek
- Can I open the window? – Yes, of course. / Sorry, you can't.
- Can I go to the toilet, please? (Sınıfta en sık duyulan cümlelerden biri)
- You can use my pen. (İzin vermek)
- You can't park here. (Yasak belirtmek)
Daha resmî ve kibar bir dilde May I …? de kullanılır: May I come in?
Rica ve teklif
- Can you help me, please? (Bana yardım eder misin?)
- Could you close the door, please? (Daha kibar)
- Can I help you? (Mağazalarda sık duyulan bir teklif)
Ricalarda could, can'den daha naziktir; özellikle tanımadığın kişilerle ve öğretmenlerle konuşurken tercih edilebilir.
Geçmişte yetenek: could
Geçmişteki yetenekler için could ve olumsuzu couldn't kullanılır.
- I could swim when I was five.
- She couldn't come to the party yesterday.
- Could you read before primary school?
Be able to ne zaman gerekir?
Can'in her zaman için bir biçimi yoktur. Gelecek zaman ya da present perfect gibi yapılarda be able to kullanılır.
- Gelecek: I will be able to speak English fluently next year. (will can denmez)
- Present perfect: I haven't been able to sleep well this week.
- Geçmişte tek seferlik başarı: The fire was big, but everyone was able to escape.
Kısa alıştırma ve konuşma pratiği
- Penguins ____ fly, but they ____ swim very well.
- ____ I borrow your book, please?
- When I was a child, I ____ ride a bike. I learned at the age of ten.
- Next year, she will ____ drive a car.
Cevaplar: 1. can't / can 2. Can 3. couldn't 4. be able to
Konuşma pratiği için arkadaşınla “Find someone who…” oyunu oynayabilirsin: Can you whistle? Can you cook pasta? Can you say the alphabet backwards? Her “Yes, I can” cevabında kısa bir takip sorusu sorarak konuşmayı uzat.
Can yetenek, izin, rica ve teklif için kullanılır; bütün öznelerle aynı kalır ve fiil yalın gelir. Olumsuzu can't (cannot), geçmişi could'dur. Daha kibar ricalarda could, gelecek zamanda ise be able to kullanılır.
Sık sorulan sorular
Can'den sonra fiil ek alır mı?
Hayır. Can'den sonra fiil yalın hâlde gelir: She can swim (She can swims değil).
Can ve could farkı nedir?
Could, can'in geçmiş hâlidir (I could swim when I was five) ve ricalarda daha kibar bir seçenektir (Could you help me?).
Cannot bitişik mi yazılır?
Evet, standart yazımda cannot bitişik yazılır. Kısaltması can't'tir.
Öğrendiklerini DijiMedu'da pekiştir
Kelime oyunları, konu anlatımları ve kısa testlerle bu konuyu her gün birkaç dakikada tekrar et.
DijiMedu'ya Git →